Zoek

Bergen

De oudste benaming moet Bergon zijn geweest, later Barchen en  Berchen. Het dorp ontstond op een verhoging, de akker- en weilanden lagen zo dicht mogelijk aan de Maas vanwege de vruchtbare grond. 

De Heerlijkheid Well omvatte: Bergen (tot aan Heukelom) - Aijen -Well met het gehucht Wellerlooi (tot aan de Roode Beek) - en in Well aan de overkant van de Maas een deel van Wanssum (de driehoek genaamd) tot aan de Molenbeek. De Heerlijkheid Well ontstond in de elfde eeuw. De Heerlijkheidsrechten van Well staan schriftelijk al vermeld in het jaar 1320.

Well was een vrije Heerlijkheid of bannerheerlijkheid, met grotere eigen bevoegdheden dan een gewone heerlijkheid. Zo moesten ook de inwoners van Aijen b.v. verplicht hun graan laten malen bij de molen die eigendom was van de kasteelheer van Well. Hij bezat ook onder andere het tol- vis- jacht- kooiker- vee- markt- munt- veerrecht in de Maas en nog andere rechten.


 

Bergen in feeststemming. Waarschijnlijk in 1904 bij het inhalen van burgemeester Gerard Peters.


 

Uit het album van Piet Kessels is dit portret van de in 1898 opgerichte Bergense fanfare in ca. 1908.

Zittend v.l.n.r. Gert van Dijk - Stoffels (bestuurslid) - Martines Vervoort - Arnold Beckers - Meester Rouschop - Piet Kessels en Sjang Rijniers.

Midden: NN - Wim van Treek (koster) - Jozef Stoffels - Gerard Stoffels - NN - Johannes Sweijen.

Boven: drie onbekenden - Jan van Treeck.

Piet Kessels en zijn gezin verhuisden in 1918 naar Well, waar hij de woning (hoek Kasteellaan / Hoenderstraat) kocht van zijn vriend burgemeester Gerard Peters. Beiden Wellenaar van geboorte.


 

Mobilisatie 1914 -'18. Voor café - winkel van Piet Kessels en zijn vrouw Maria Carolina Kessels - van Dijck.

Op het bord boven de deur staat: P. Kessels winkelier - Verlof. Daarna bakkerij - café Niesten, vervolgens Geurts, Martens en Kunsthuis "de Bakkerij" op Oude Kerstraat 2.


 

Grenswacht militairen in de Mobilisatie 1914 aan de Rijksweg bij café Gerardus Hendriks.

Later café -restaurant "Quatre Bras" daarna "De drie Reeën en "D'n Engel" aan de Siebengewalseweg 1.


 

Mannen van de Grenswacht bij café Hendriks in 1914.


 

De oude Sint Petruskerk vanuit het zuid-westen gezien.

De Wellenaar Elbert Franssen werd hier in 1894 koster - organist. In 1932 werd deze parochiekerk vervangen door een nieuw kerkgebouw. Een paar jaren later is dit gebouw met uitzondering van de waardevolle en eeuwenoude Romaanse toren gesloopt.


 

Uit de krant van 06-01-1917.


 

1924. Links het ouderlijk huis van de familie Christiaan Peeters - Stoffels, hoeve 'de Spijcker' (ôp de Spieker in dialect). Christiaan Peeters was jarenlang wethouder.

Deze pachthoeve was eigendom van de familie Portmans en de hoeve ging daarna over naar de Zuid Nederlandse adelijke familie Overschie de Neerijsche die ook eigenaar was van 'Macken' in Vierlingsbeek. De Spijcker werd toen ook de 'Heerenhof' genoemd en lag aan de tegenwoordige Kerkstraat. Eind 1944 werd de tegenoverliggende kerk beschoten en ernstig beschadigd. Ook de 'Heerenhof' ging ten onder aan dit zware granaatvuur. Na WO II is de boerderij afgebroken en kwam er een kerkplein.

Rechts is de voormalige kapelanie die tot 1852 de pastorie was.


 

1924. Koos - Jeanette en Louis Peeters. Zij bleven ongehuwd en op boerderij "de Spijcker" wonen. De kinderen Peeters woonden destijds in de Schoolstraat, nu Kerkstraat genoemd.

Koos stierf op 75 jarige leeftijd in 1937.

Louis was een zeer bekend en vooraanstaand persoon in de Bergense samenleving.Hij stierf kort voor de ondergang van zijn mooie boerderij op 15-06-1944.

Jeanette heeft een tijd in Bergen het postkantoor verzorgd. Zij stond in het bevolkingsregister vermeld als "brievengaarster". Zij stierf in de fronttijd op 29-11-1944 in de boerderij van de kinderen Zeegers in de Holshaag tussen Bergen en Aijen.

Na hun dood werd de boerderij verpacht aan Jacobus Johannes Heurkens uit Overasselt.


 

1927. Hector de hond van hoeve de Spijcker met de melkkar en de meisjes Koos en Marie die naar de wei gaan om te melken.


 

Pand Maasstraat 2, vroeger adres D 75. Achterzijde van het "Postmeestershuis" van Reinier en Leida van Lin-Peeters in ca.1925.

Hier was vroeger een postkoetshalte. Het huis is in 1775 gebouwd door Jan Hendrik Swertz, postmeester / koopman en tevens ontvanger der licenten van Z. M. den Koning van Pruisen. *Well 23-07-1736 †Bergen 26-08-1822. Gehuwd te Well 09-01-1762 met Louise Johanna Cristine Stuers *1739 †Bergen 14-01-1829

Ida Wilhelmina Johanna (Daatje) Stoffels 1846-1924 een telg van een vooraanstaande Bergense familie heeft nog jarenlang alleen in dit monumentale huis gewoond, daarna kwam vanuit Ottersum een nichtje van haar, het gezin van Lin-Peeters er in  mei 1925 wonen. Dit echtpaar had twee dochters. Tonny trouwde met Gerard van Bracht en Chris met Ben Timmermans. Beide mannen kwamen uit Wanssum.


 

1927. Vanuit het zolderraam van de Vorsthof (bovenstaande foto) maakte Chris van Lin deze foto van de achtertuin met uitzicht op de oude St. Petruskerk.


 

Dit is een zware gietijzeren haardplaat uit de bijkeuken van hoeve "de Vorsthof". Eeuwen geleden stond ze in de open haard en was de 'radiator' van het huis. Ze is in 1928 meegenomen door Monumentenzorg.

Deze hoeve was vroeger het postmeestershuis van  o.a. de familie Jean Swertz, daarna fam. Jan Carleij-Steurs, fam. Stoffels-Carleij - Daantje Stoffels, 1925 Reinier en Leida van Lin - Peeters, 1970 fam. Sjef Joosten-Huijbers.


 

Bergen in 1927.


 

1928. De preekstoel in de St. Petruskerk.


 

De biechtstoel in 1928


04-05-1932 Limburger Koerier. Bergen.

Burgerwacht. — Zondag had de vergadering plaats van de heropgerichte Burgerwacht. Na opening op de gebruikelijke wijze door den waarnemend commandant wordt onmiddellijk overgegaan tot bestuursverkiezing. Met meerderheid van stemmen wordt gekozen tot voorzitter P. Niesten, secretaris-penningmeester Am. Geurts, bestuursleden G. Reijntjes en Jos. Stoffels. Besloten werd een aanvang te maken met de schietoefeningen op Donderdag 6 Mei a.s. tusschen 1 en 8 uur nam. nabij het gemeentehuis. Verder werd besloten tenminste 5 maal in elk kwartaal om de 14 dagen te oefenen. Voorloopig zal als waarnemend commandant optreden dhr. G. Ploem. De definitieve benoeming zal plaats hebben door den Edelachtb. Heer Burgemeester. Op een vraag waar de schietoefeningen zullen worden gehouden deelt de voorzitter mede, dat voorloopig om beurten zal geschoten worden aan den Rijksweg te Bergen en Ayen. Later zal voorzien worden in een vaste schietbaan. Na bespreking deelneming 12½-jarig bestaansfeest der Burgerwacht te Afferden sluit de voorzitter de vergadering. 


De Vrijwillige Burgerwacht van Bergen in 1933, destijds allemaal woonachtig in Bergen. Het was geen militaire organisatie in tegenstelling tot de "Vrijwillige Landstorm".  De Burgerwacht uitgerust met (oude) legergeweren, waarmee 's avonds op de Bergense Hei geoefend werd. De groep had de taak tot handhaving van orde en gezag binnen de gemeente, maar heeft nooit hoeven aantreden voor plaatselijke oproer of rellen. Ook de andere kerkdorpen in de gemeente Bergen hadden plaatselijk een Burgerwacht.

Bovenste rij v.l.n.r. Hai Wijenberg (Aijen) - Piet Wolters (Aijen) - Wim Linders (oud burgemeester van Arcen) - Sraar Ploem - Tinus Hesen (Aijen). 

2e rij: Piet Smits (kapper) - Harry Huijbers - Bèr Niessen - Tontje Verhoeven - Bèr Rouschop ( onderwijzer) - Rein Geurts - Jac Zeegers - Hannes Hendriks - Piet Wijnen - Pèt Derkx - Gert Reijntjes.

3e rij: Sjef Stoffels - Jeu Hesen - Gert Boetselaars (Smal) - Piet Honig - Lei Ponjee - Pierre Niessen - Hub Braun - Len Hendrikze (Len van de Maon) - Piet Tissen - Joos van Mil - commendant G. Ploem (veldwachter).

Knielend: Chris Suijkerbuijk - Karel Willems - Gert van Doren - Harry Schelbergen - Gradus Teluy - Dries van Bon - Thei Kuypers (Aijen).


 

Piet Kessels die inmiddels naar de Hoenderstraat in Well was verhuisd, maakte deze panoramafoto in 1932 vanaf de kerktoren van de gloednieuwe St. Petruskerk  in Bergen. Rechts ligt de huidige Oude Kerkstraat. De kerk op de achtergrond uit 1827 werd gesloopt, op de oude Romaanse toren na.

12 Jaar later lag vanaf 21 oktober 1944 tot op de dag van de bevrijding de kerk en haar omgeving aanhoudend onder granaatvuur. Toren en dak van de kerk werden zo zwaar beschadigd, dat men de muren tot ongeveer een meter boven de fundamenten moest afbreken om de kerk te kunnen herbouwen.


 

Het veer Bergen - Vierlingsbeek in 1933, vanaf het winterbed in Bergen.


 

Congregatie der H. Familie Bergen, 126 leden in december 1934 bij het afscheid van kapelaan Cremers naar Ottersum. Hij was de geestelijk leider van de Bergense H. Familie afdeling. 

Het bestuur v.l.n.r. Louis Peeters - Frans van Douveren - Kapelaan Cremers - Gerardus van Dijck en Gerardus Joosten.

Deze congregatie ‘Aartsbroederschap der Heilige Familie’ was een Rooms Katholieke mannenclub waarbinnen de heren (met name de jonge heren), als hoofd van het gezin opgewekt werden tot een waardig godsdienstig leven. De verering van de Heilige Familie was een tendens in het katholicisme van die dagen. De orde organiseerde vooral werklieden, en hield wekelijkse bidstonden en regelmatig andere vieringen. Als bewijs van lidmaatschap droegen zij de goudkleurige medaille met blauw lint. 


 

Oude toren na de restauratie naar het noord-oosten en naar het westen 1943.

Rijksmonumentenzorg restaureerde de toren in 1942 grondig maar tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de toren flink beschadigd.


 

Oude toren na de restauratie naar het noord-oosten en naar het westen 1943


 

Na de restauratie van 1942 werd de toren weer beschoten en tot op vandaag is het een ruïne. 

Tegenwoordig is de toren in het bezit van gemeente Bergen, die de toren beschermt tegen verder verval.


 

Het oude gemeentehuis.

Nadat Philomena van Ophoven in 1912 ƒ80.000,- voor woeste grond betaald had en zo het "Wellsmeer" kocht van de gemeente Bergen, is met het geld in 1917 dit pand gebouwd door de Gebr. Oudenhoven uit Venray.


 

Een ansichtkaart met op de achtergrond het gemeentehuis, waar eerder Bierbrouwerij "de Keijzer "had gestaan, dit was tevens café-restaurant.

Links in de Oude Kerkstraat het Postkantoor van de fam. Reiniers en kinderen die bij de winkel van de fam. Niesten staan.


 

Bij zijn terugkeer van de evacuatie uit Groningen, maakte de Wellse Pater Canutis (Jan Peters van de Grote Waaij ) een foto reportage door de hele gemeente Bergen. Dit is het gebombardeerde gemeentehuis gezien vanaf de Maasstraat. Het pand werd weer opgeknapt en in gebruik genomen. In 1970 is het gesloopt.


 

Bergense Advertenties in Well

 


 

De Rijksweg, met er nog weinig verkeer en van Nieuw Bergen was nog geen sprake.


 

Emeritus-pastoor Munnecom overleden

ECHT, 6 Maart. (Limb. pers.) — Op 82-jarige leeftijd overleed in het St. Antonius gasthuis te Echt emerituspastoor J. A. R. Munnecom. De overledene werd in 1872 geboren te Weert. Na gestudeerd te hebben aan het bisschoppelijk college te Rolduc en aan het groot-seminarie te Roermond, werd hij in 1898 priester gewijd. Achtereenvolgens was hij kapelaan te Tegelen, Haelen, Belfeld en Lottum. Daarna volgde de benoeming tot pastoor te Broekhuizenvorst en vervolgens tot pastoor te Bergen. Hier bouwde hij een prachtige nieuwe kerk. Tengevolge van oorlogshandelingen werd zij totaal verwoest. Deze slag is pastoor Munnecom nooit te boven gekomen. In 1947 trok hij zich dan ook terug uit de zielzorg.

07-03-1955 Limburgsch Dagblad


 

Zicht op Bergen vanaf  de veerstoep in Vierlingsbeek in de jaren '50. De Maas is hier de grens tussen Limburg en Brabant.


 

Uit de krant van 28-07-1958


 

Uit het jubileumboekje van Harmonie de Vriendenkring in 1958


 

De kantine van de Vasco Darmfabriek in de jaren '50. Een van de meisjes is de Wellse Riet Dura, die deze foto had.


 

1968: Het MAVO gebouw in Nieuw Bergen 


 

Het Raadhuisplein Nieuw Bergen, begin jaren '80