Leerplicht en Leerkrachten

Leerplicht....

In 1717 werd officieel de leerplicht ingevoerd. Dit betekende, dat de ouders beboet werden als ze hun kinderen niet dagelijks en in de zomer 2x per week naar school stuurden. De rest van de tijd konden ze dan helpen met de oogst. Het schoolgeld bedroeg 2 Dreier ( 6 pfenning) per week, maar voor de armen betaalde het armenbestuur. Elk kwartaal moesten de leerlingen een algemeen examen afleggen (ons huidige rapport) en één keer per jaar een groot examen doen (overgaan) in aanwezigheid van de geestelijke, de onderwijzer en enkele inwoners (het latere schoolbestuur).

Nederlands bestuur....

In 1815 kwam Well onder Nederlands bestuur en dat betekende een achteruitgang op onderwijsgebied. Nederland kende n.l. nog geen leerplicht. Die kwam pas op 30 maart 1900 en nog maar op het nippertje met 50 tegen 49 stemmen. Maar... in Well was men toch zo verstandig de kinderen naar school te sturen. Men had ingezien hoe belangrijk dat was! In een bericht uit 1840 is te lezen dat Well een zeer druk bezochte school had , waar goed onderwijs gegeven werd.

Het onderwijs van de vorige eeuw....

De leerkrachten waren wel wat strenger dan nu en eisten respect en gezag. Hoe de persoon dit deed, hing van zijn persoonlijkheid af. Orde speelde een grote rol en de kinderen hoorden altijd te luisteren naar de leerkracht. (Lijf)straffen waren er volop en zelfs aan de indeling van de klas kon je de rol van de leerkracht zien. Deze zat hoog achter zijn lessenaar. In het dorp werd er ook van hem verwacht dat hij netjes gekleed ging en in een nette buurt woonde. De salarissen waren echter gering, zodat veel leraren er nog een baantje bij moesten hebben.

De leerlingen moesten dus respect voor hun leraar hebben en anders werd er wel gezorgd dat ze dat kregen!

Enkele leerkrachten van vroeger tot begin jaren 70....

Meesters;  Piet Arts - Antoon Wijnhoven - O. Nikkessen - Herman Verheijen - Jan Verheijen - Jozef Schreurs - Van Rijswijck - Frans Vullings- Jan Dimmers - Harry Vullings - Volleberg - Ger Hermsen - Joep Berden - Ed van den Berg.

Juffen :  van Heesch - Ida Hettema - To Crins - Elly Schreurs - Cootje verstappen - Juf Dik - Ederveen - Mia Ummenthum - Rina Belgers - Koos Bartels -Thea Linders - Mien Arts - Kit Anderegg - Ton van Dijck Kwanten - Els Schrauwers - Gea Essing Reiniers.

Zusters: Giselbertha - Jozefia - Remacla - Landoline - Sebastiania - Bertilia - Majella - Rinelda - Canisiana - Marie Rose - Eugeria - Anaclete en Victurina. 

Enkele leerkrachten van de lagere jongensschool van net na de oorlog.

Vlnr.: Jan Verheijen, Frans Vullings, hoofdonderwijzer Joseph Schreurs en zijn dochter Elly (1920).

Joseph (Jos) Schreurs, afkomstig uit Haelen, was hoofd van de lagere school van 1921 tot 1955.

Frans Vullings, geb. te Ottersum, werd zijn opvolger. Hij overleed plotseling, net 55 jaar oud, in oktober 1957.


 

 "Meister" Jos Schreurs *Haelen 1885. Hoofdonderwijzer aan de jongensschool in Well van 1921 tot 1955.