Zoek

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

De kranten stonden er vol van.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

vervolg van bovenstaande tekst: In Well hebben vooral de heer H. Peters en de dames mevr. Nijsen en mej. Dings voor een dergelijke installatie geijverd. Hen bracht de voorzitter van het voorlopige bestuur, de heer Antoon Jenneskens, uitvoerig dank. Well heeft hiermee een Limburgse primeur. Nadat de heer Deelen een en ander omtrent de installatie verteld had, werd een definitief bestuur gekozen, dat nu bestaat uit de heer Antoon Jenneskens (voorzitter L.L.T.B.), de heer Piet Cornelissen (voorzitter KAB), de heer Frans van Dooren (voorz. Middenstand), de heer Herman Valckx (voorzitter Boerenleenbank) en mevr.Beth Nijsen (voorzitster Boerinnenbond). Dit bestuur kreeg de machtiging, grond en installatie aan te kopen, het gebouw aan te besteden en de akte van oprichting te passeren. Uit de door vele firma’s gestuurde offerte koos men die van de fa. van Swaay uit Amersfoort, die deze installatie dus zal bouwen. De naam van de coöperatieve vereniging werd “ELDO”. Men denkt eind januari 1959 met de exploitatie te kunnen starten. De inwoners verheugen zich er op, dat zij volgend jaar hun weckflessen aan de dijk kunnen zetten.

 Dagblad voor Noord-Limburg 31-10-1958


 

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

De Telegraaf 05-11-1958 


Op maandag 27 april 1959 had Well een primeur. Dankzij Mevrouw Beth Nijsen - Weijs, de strijdbare voorzitster van de Wellse Boerinnenbond, werd in ons dorp de eerste Limburgse diepvriescentrale geopend en daarmee kon dit nieuwe welvaartsymbool zijn opmars beginnen. In die tijd hadden bedrijven in de levensmiddelenbranche al wel diepvrieskisten, maar voor particulieren waren ze nog praktisch niet te koop. In 1935 werd de Boerinnenbond als eerste vereniging voor de agrarische vrouwen in Well opgericht. Er werden cursussen gegeven in allerhande vrouwenwerkzaamheden op en rond de boerderij; o.a. koken, bakken, breien, melken en het verwerken van de huisslacht. Later waren er ook uitstapjes, tentoonstellingen en meer ontspannende activiteiten. Het bestuur van de Boerinnenbond organiseerde medio jaren ‘50 een voorlichtingsavond in clublokaal Thomas Vink voor haar Wellse leden. Het thema was: diepvriezen, een heel nieuw systeem om groenten, fruit en vlees te bewaren. Inmaken was van groot belang omdat er op bepaalde tijden teveel groenten, vruchten en vlees was om meteen te gebruiken. Alle dames waren vertrouwd met het tijdrovende en arbeidsintensieve inmaken en ze wisten ook dat sommige producten moeilijk in te maken waren, zoals grote stukken vlees.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Ook maakten ze regelmatig mee dat glazen in de kelder opengingen en zodoende de inhoud bedierf.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Bovendien deden er toen nog erg veel bakerpraatjes de ronde omtrent de inmaak. Zo zou je nooit aan de inmaak moeten beginnen als je ongesteld was. Groenten en fruit zouden dan zeker bederven. Die verhaaltjes gingen al eeuwen over van moeder op dochter en stamden nog uit de tijd dat er weinig zeep en water gebruikt werd en de vrouw in die periode daadwerkelijk onreiner en het infectiegevaar dus groter was.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

25-04-1959


Opening ELDO gebouw aan de Kasteellaan 13a.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming
ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

vervolg van bovenstaande tekst: Maar nu is vanuit Well de victorie begonnen Daar is maandagmiddag de eerste Limburgse diepvriescentrale officieel geopend. Het werd ook tijd: In Brabant heeft men er al meer dan 90 in gebruik! 
Men heeft ons verzekerd, dat secretaris H. J. Peters van de boerenbond op het idee is gekomen, en daarmee heeft hij de eer voor de mannen gered. De doelpunten werden echter gescoord door mevrouw Nijsen voorzitster van de Boerinnenbond die met enige medewerksters huis voor huis is afgegaan om leden voor „ELDO", de coöp. vereniging tot exploitatie van diepvrieskluizen te werven. 
Wij weten dat zo precies omdat we aan de koffietafel naast de heer van Wanroy zaten die ons verzekerde, dat zij „er veul daag vör op stap gewest zien en d’r veul bukkems vör uut hebbe motte halen". 
GEHEIM WAPEN 
Toen die Wellse dames eenmaal zo'n 50 leden bij elkaar getrommeld hadden, waren de mannen wel gedwongen om medewerking te verlenen. En zo is het er dan van gekomen, dat de firma van Swaay uit Amersfoort een keurige installatie heeft gebouwd, waar 96 permanent op een temperatuur van 18 graden onder nul gehouden laden van 110 liter inhoud ter beschikking staan van de Wellse keukenprinsessen. Waarlijk een nieuw geheim wapen om hun invloed op de mannen nog te vergroten, wijl immers derzelver liefde door de maag heet te gaan. Wel, voortaan zullen zij in alle seizoenen met behulp van de lekkerste beetjes reddeloos ten prooi vallen aan hun ega's. Dat werd wel niet bij de officiële opening gezegd, maar zo zien wij het. 
Voorzitter Antoon Jenneskens deed bij deze gelegenheid alsof de Wellse mannen niets liever gehad hadden dan deze vergroting van hun afhankelijkheid. Hij prees mej. Kleuters, mej. Dings van de streekvoorlichtingsdienst, de leverancier van de installatie, de aannemerscombinatie Well voor het bouwen, wethouder G. Smals voor het officieel openen en pastoor J. Reiné voor het inzegenen. 
Er werd bij deze gelegenheid door diverse personen gesproken en uiteraard lieten de dames zich niet onbetuigd. Mej. Kleuters somde een heleboel voordelen van de diepvriesapparatuur op en zij beweerde, dat de arbeid van de huisvrouw dermate veelomvattend is ,dat deze zeker recht op een dergelijke moderne voorziening mag doen gelden. 
LLTB-bondsvoorzitter G. Merten huilde mee met de wolvinnen in het bos en verklaarde dat diepvries de gewoonste zaak is in beter ontwikkelde landen, drs. J Coenen directeur van de Coöperatie-instituten van de KNBTB, roemde de Wellse kluis als „model" en zo was er algemene overeenstemming. 
De ELDO installatie is voor rond f 24.000, gebouwd. Onder de leden zijn aandelen uitgegeven van f 250,-  wie deze heeft volgestort betaalt f 16,- huur per jaar en daarmee is de zaak rond. 
En nu is het natuurlijk niet meer tegen te houden: in Egchel en Koningslust is men ook al aan het bouwen, de Baarloseweg in Helden gaat een eigen diepvrieszaakje opzetten en ook in Heijen zijn er plannen. Het zal de boerenbonden op vele plaatsen koud op het ijs gaan vallen!

Dagblad voor Noord-Limburg 28-04-1959.


 

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Mej. Dings van de L.L.T.B. streekvoorlichtingsdienst bij de opening.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Demonstratie tijdens de opening in het diepvrieshuis aan leden van Boerinnenbond door voorzitster Beth Nijsen.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Na de opening was er een koffietafel met 'diepvries attractie' in zaal Vink.


 

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Diepvriezen bij een temperatuur van ca. – 20º Celsius zou het voordeel hebben dat alle producten te allen tijden veilig verwerkt konden worden en vers bleven waardoor ook de vitaminen behouden bleven. Bovendien brengt deze manier van bewaren weinig risico van bederf mee en vraagt slechts een eenvoudige voorbewerking, werd er verteld op de voorlichtingsavond. In één morgen zou het zelfs mogelijk zijn om een heel varken in te vriezen! Vlees van de slacht kon nu rauw en ongezouten ingepakt worden in ‘diepvries-cellofaan’, dat met een strijkijzer dichtgestreken werd, daarna verpakt in pakpapier of netje en ingevroren. Het vlees hoefde niet meer in weckglazen te worden gekookt, of ingelegd in zout. Dat zou ook een uitkomst zijn voor mensen met een zoutloos dieet. Fruit en groenten worden meestal ingevroren in plastic zakjes. Zo had voorzitster Beth Nijsen vijftig Wellse huisvrouwen weten te overtuigen van het nut van een diepvrieskast. Het prettigste zou natuurlijk zijn als men een eigen diepvrieskist of kast aan huis zou krijgen, maar het grote bezwaar was dat dit apparaat vrij duur in aanschaf was en bovendien elk jaar een behoorlijk bedrag aan stroom vroeg. Een financieel gunstigere oplossing zou dus de centrale diepvrieskluis zijn. Een bezwaar echter, vonden sommige dames, dat de afstand naar de diepvriescentrale wat te ver was. Maar dat bezwaar woog niet op tegen de enorme voordelen. In de agrarische sector waren coöperaties gebruikelijk en dus verscheen er een diepvriessysteem dat door een coöperatieve vereniging geëxploiteerd kon worden.In Well werd de Coöperatieve Diepvriesvereniging ELDO opgericht. Nadat het bestuur van de Wellse Boerenleenbank had besloten (zij het niet met algemene stemmen) om het gebouw te financieren, werd achter de Boerenbond aan de Kasteellaan door de Aannemers Combinatie Well een nieuw geschikt gebouw neergezet. Piet Broekmans die zaakvoerder was van de Boerenbond en bij het gebouw woonde, werd beheerder van de diepvrieskluis.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

In de ELDO stond een soort molen, die om een verticale as draaide. De gebruiker kreeg een eigen nummer dat ingetoetst moest worden en de molen draaide tot het betreffende vak bij de kluisdeur was. De huurder van de diepvrieslade kon dan de zware deur en het hangslotje openen om de etenswaren in de lade op te bergen of er uit te halen. De lade had een inhoud van 110 liter. Men betaalde ca. ƒ 28,- per jaar en huurde men er twee, dan was de prijs ƒ 24,- per lade. Niet alleen de boerenfamilies bleken het voordeel in te zien, ook de ondernemers en veel huishoudens maakten gebruik van de grote Wellse diepvries. Piet Broekmans zorgde goed voor het gebouw en de huurders, niets was hem te veel. Was er een noodslachting en had men geen plek in zijn lade dan werd het varkensvlees, vaak nog ’s avonds laat, door Piet in kratten in de vriesruimte gezet. Maria, de echtgenote van Piet zorgde er voor dat het interieur er brandschoon uit zag.

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Bij Broekmans werd geregeld aangeklopt voor een emmertje warm water met sop als mensen hun lade wilden schoonmaken. Het kwam voor dat Piet en Maria zodoende in de vorm van een zakje inmaakvlees of fruit terugbetaald werden. Kinderen werden ook vaker door hun moeder gestuurd om zakjes naar de lade te brengen of te halen. Zo kwam het een paar keer voor dat ‘per ongeluk’ het sleuteltje van het hangslotje achter de lade viel. Piet moest dan komen, en in het vriesgedeelte kruipen om het op te rapen... Een keer ‘s avonds, kwam Piet in het gebouw en trof er een vrijend paartje aan. Tja, in die jaren moest je vindingrijk zijn om een plaats te vinden waar je ongestoord dacht te zijn. Maar Piet kon dat toch niet zo erg waarderen als goed katholiek. De blosjes kwamen nog lang op de wangen als het stelletje Piet ergens in het dorp tegenkwam…..

ELDO - Eerste Limburgse Diepvries Onderneming

Tot medio jaren ’70, bijna 20 jaar, heeft de ELDO bestaan en goed gedraaid. Toen werden diepvriezers en koelkasten voor thuisgebruik steeds goedkoper en dus algemener en dat luidde het einde van de ELDO in. De centrale werd overbodig. Ingehaald door de tijd zou je kunnen zeggen. Piet Broekmans sloot definitief de deuren van de ELDO.

Nadat het gebouw een poos leeg gestaan had, besloot men het te slopen. Maar dat hoefde niet te gebeuren, want Hans van Aerssen kocht het gebouw in 1987 en begon er zijn eigen metaalbewerking bedrijf. Ook het kindervakantiewerk heeft het nog enkele jaren gebruikt als opslag. Hans van Aerssen had het daarna weer zelf in gebruik. Hij overleed plotseling in 2021 en het gebouw is nog steeds in eigendom van zijn echtgenote Leen van Aerssen-Huibers.