Zoek

R.K. Lagere Landbouwschool

R.K. Jonge Boeren & Tuinders Well

De tekst in het logo van de Rooms Katholieke Jonge Boerenstand  'Cruce et aratro' (met kruis en ploeg) geeft de nauwe band aan van de organisatie met de Katholieke kerk.  Geloof en hard werken waren dagelijks terugkerende onderwerpen.


Kruis en ploeg. Wijze Limburgs Volkslied, tekst: Mr. Dr. L.N. Deckers

‘k Heb u lief, mijn akkerland,
Tuin en erf en wei;
‘k Heb u lief, mijn gouden haard,
Koning maakt gij mij!
Zwoegen wil ik, off’ren ‘t zweet
Voor der vad’ren grond!
Trouw ‘t Kruis en trouw de ploeg,
Leev’ de Boerenbond!

Heil den stand, die volk’ren voedt,
Altaar steunt en Troon,
Hoog in eere houdt gezin,
Aard, bedrijf en woon;
Die in vreemde praal en pracht
Nimmer vreugde vond.
Trouw ‘t Kruis en trouw de ploeg,
Leev’ de Boerenbond!

Volgen wij de Bondsbanier,
Wat rondom ons vall’,
Heilig blijft ‘t gegeven woord,
Duizenden staan pal!
Eer verdedigd, plicht vervuld,
Rechten fier verkond.
Trouw ‘t Kruis en trouw de ploeg,
Leev’ de Boerenbond!

De organisatie van de Rooms Katholieke Jonge Boerenstand in Well, werd in 1928 opgericht. Er waren voor jonge boeren maar weinig mogelijkheden voor samenkomsten in de dorpen. Vooral de geestelijkheid maakte zich zorgen over de tijdsgeest en het gemis aan godsdienstlelijke levensernst. Fietsen op zondag en overdreven sportgeest hielden gevaren in voor deelname aan de H. Familie en Congregatie. En de boerenstand diende de kern te zijn en te blijven van kerk en maatschappij. Daarvoor diende de beleving van de godsdienst en vorming voorrang te krijgen boven alle andere activiteiten.

Er was grote behoefte aan een Landbouwschool in de gemeente Bergen. Twee lokalen van de lagere school in Afferden konden voor landbouwonderwijs in 1931 in gebruik worden genomen. Op 01-11-1931 werd Harry Roncken hoofd der Lagere Landbouwschool, zijn vader Carel Roncken was hoofd der lagere school in Arcen. Er kwamen veel leerlingen en er was al snel plaatsgebrek in Afferden, waardoor men in 1935 uitweek naar enkele ruimtes in zaal Raijmakers. Door geldgebrek in de gemeente Bergen en de daarop volgende oorlogsjaren heeft het lang geduurd voordat er een nieuwe Landbouwschool kwam.

Er werden van oudsher diverse activiteiten georganiseerd, zowel educatief als ter ontspanning. Zo waren er vroeger o.a. activiteiten gericht op het kunnen runnen van een boerderij of een tuinderij, zoals het bijhouden van proefvelden, het ‘sleutelen’ aan landbouwwerktuigen en het verwerken van landbouwproducten.


12-03-1934. WELL Jonge Boeren.

— Dezer dagen hield de vereeniging van Jonge Boeren haar algemeene jaarvergadering, waarin tevens het zomerprogramma werd vastgesteld.
In zijn welkomstwoord wees de voorzitter erop, dat de vereeniging nu juist een jaar bestond en constateerde aan de hand van verschillende feiten, dat ze in dien korten tijd tot grooten bloei is gekomen. Hierna werden de notulen voorgelezen, die onveranderd werden goedgekeurd. In de vacature, ontstaan door het vertrek van W. Cox, werd tot bestuurslid gekozen J. Heijnen. Verder werd besloten om in den loop van den zomer twee excursies te houden naar de plaatselijke proefvelden en één naar Zuid Limburg, waarbij dan tevens een bezoek zal worden gebracht aan de Kali-proefvelden te Guttecoven en aan het Stikstofbindingsbedrijf te Lutterade. Daarna was aan de orde de verdeeling der werkzaamheden op de proefvelden. Besloten werd om drie groepen te vormen, terwijl aan het hoofd van iedere groep een bestuurslid zal staan. Deze groepen zullen dan de verbouwers der kringproeven bij hun moeilijk werk behulpzaam zijn. Verder volgde het bestuursvoorstel tot aanschaffing van een Combertoestel om de boeren in de gelegenheid te stellen eenig idee omtrent zuurgraad en kalktoestand van hun grond te krijgen. Na een toelichting van den technisch adviseur betreffende het nemen der grondmonsters werd het voorstel aangenomen, terwijl de secretaris met het nemen der monsters werd belast. Hierna volgden eenige mededeelingen over een gezamenlijk bezoek aan de tentoonstelling te Heijen, de nummering der proefvelden en de voortzetting der aardappelstamselectie. Van de rondvraag werd door den geestelijk adviseur gebruik gemaakt om zijn sympathie met de jeugdige vereeniging te betuigen. Hierna nam de voorzitter het woord en dankte den heer Cox, die feitelijk den stoot tot oprichting van de vereeniging hier in Well heeft gegeven, voor het vele werk door hem verricht, waarna hij de vergadering met den Christelijken groet sloot.


 

Op 16 en 17 september 1934 was er in Heijen een Landbouwtentoonstelling, georganiseerd door de gezamelijke Jonge Boeren van de kring Gennep. In juli 1934 hadden de Wellse Jonge Boeren de Landbouwtentoonstelling in Ubachsberg bezocht en kregen zo een goed voorbeeld te zien van hoe ze hun standplaats in Heijen konden gaan inrichten. Op de foto staan links de onderwijzers Wim Koppers (hoofd der school in Heijen) en Harry Roncken (hoofd Landbouwschool Afferden). Alle producten werden beoordeeld voor prijzen.

In 1936 volgde een zelfde tentoonstelling in Bergen. Pas na de Tweede Wereldoorlog, in 1947 konden de Jonge Boeren de tentoonstelling in Well organiseren. De Kringvoorzitter was Wellenaar Sjang Göbbels.


03-07-1935 WELL. - Landbouwbelangen.

Op de gehouden vergadering van den Boerenbond werd op voorstel van het bestuur besloten het oude pakhuis bij inschrijving te verkoopen. Het nieuwe gebouw is Zondag door den Zeer Eerw. Heer Pastoor ingezegend en is sinds Dinsdag in gebruik. Het voorstel om een bijdrage te geven voor de tot standkoming eener landbouwschool in de gemeente, werd na enkele besprekingen aangenomen met de toezegging aan de gemeente om een vaste jaarlijksche bijdrage van 30 a 40 gld. Het juiste bedrag zal bepaald worden als de kosten bekend zijn.  De voorzitter deelde mede, dat van Landbouwbelang een bedrag van 175 gld. was ontvangen, in verband met de afname. Dit bedrag is door het bestuur verdeeld, onder de daarvoor in aanmerking komende boeren en zal in natura worden uitgekeerd.

07-07-1935 UIT DEN RAAD VAN BERGEN. - Aankoop grond voor bouw Lagere Landbouwschool.

Alle leden waren tegenwoordig. Het onderzoek der geloofsbrieven geeft geen aanleiding tot bemerkingen, zoodat tot toelating t.z.t wordt geadviseerd.

Besproken wordt de aankoop van grond voor den bouw eener lagere landbouwschool te Afferden. Daartoe zijn enkele aanbiedingen van grond ingekomen, terwijl ter vergadering nog eenige mededeelingen volgen. De aankoop van villa „Angelbeek" zou eventueel f 12.000.— kosten. Van dit plan wordt afgezien. Over de grootte van het aan te koopen perceel ontspint zich eenige discussie, daar eenige leden van meening zijn, dat er voldoende gelegenheid moet zijn voor den aanleg van proefvelden, zooals ook de onderwijzer in zijn eerste aanvrage mededeelt.

Besloten wordt Zaterdag een kijkje op de te koop aangeboden perceelen te nemen en zoo mogelijk tot een koopbesluit te komen.

R.K Jonge Boeren en Tuinders krantenberichten album


 

14-12-1935  DE LANDBOUWSCHOOL TE AFFERDEN

- In ons verslag der gehouden raadsvergadering meldden we destrijds, dat de bouw van een landbouwschool moest worden uitgesteld, omdat aan de gemeente geen toestemming werd verleend tot den aankoop van grond voor de betreffende school. Thans is een vergadering gehouden met B. en W.  dezer gemeente en de betreffende Boerenbonden en leenbanken in den kring Gennep om te komen tot een vast bedrag teneinde de rentekosten en eventueele aflossing te kunnen betalen. Besloten werd dat vrijwel alle organisaties f 50 per jaar zullen afdragen, enkelen iets minder. Nu deze subsidies toegezegd zijn, zal de gemeente zich nogmaals tot Ged. Staten wenden. De begrooting voor school en onderwijzerswoning bedraagt f 13.000

28-04-1936 Bergen - RAADSVERGADERING

De raad is op lid Clevers na voltallig. De voorzitter memoreert het overlijden van Zijne Exc. Mr. Ruijs de Beerenbrouck, hetgeen door de vergadering staande wordt aangehoord. De stichting van een Lagere Landbouwschool, die al zooveel voeten in aarde heeft gehad werd in handen gegeven van de Boerenbonden, daar Ged. Staten weigeren het besluit goed te keuren van aankoop van een perceel grond van het kerkbestuur te Afferden benoodigd voor den  schoolbouw. Uit den Haag is echter bericht, dat er nog ééne weg open is, en wel aan te toonen. dat het landbouwonderwijs hier een noodzakelijkheid is. In dat geval kan de raad verlof krijgen eene subsidie ad f 4000 toe te staan. Meerdere leden toonen het nut van zoon landbouwschool aan, en de raad besluit dan ook deze aangelegenheid te laten afwerken door de Boerenbonden.

09-05-1936  BERGEN Landbouwschool.

Als bewijs van de noodzakelijkheid eener landbouwschool in onze gemeente, geldt wel het feit. dat voor dit jaar meer leerlingen waren aangemeld, dan er plaats is. Dat zou een voldoende motief zijn om aan te toonen, dat men subsidie aan zoon school geen overbodige uitgave wordt gedaan.


 

07-01-1937. TROUW 'T KRUIS en trouw de ploeg. HULDE AAN VORSTENHUIS.

Dit is het opschrift van de wagen die de leden van de Jonge Boeren versierd hebben in de Oranjeoptocht ter ere van het koninklijk huwelijk van Juliana en Bernhard. De jonge mannen dragen zelf een oranje pet en oranje band om de arm.


11-01-1937 WELL - Jonge Boeren

WELL. Jaarvergadering Jonge Boeren. — Dezer dagen hielden de Jonge Boeren hun algemeene jaarvergadering. Na opening door den voorzitter werd eerst het voorgeschreven gebed gebeden als voorbereiding voor de toewijding der vereeniging aan Maria. Daarna heette de voorzitter alle aanwezigen welkom, waarbij hij tot zijn genoegen constateerde, dat weder een 7-tal nieuwe leden zijn toegetreden. In zijn overzicht over het afgeloopen jaar herdenkt hij den overleden secretaris van den L L T B de heer M. Tops en stort een gebed voor diens zielenrust. De notulen der vorige vergadering weiden onveranderd goedgekeurd, evenals het jaarverslag, waaruit bleek, dat de vereenigine od 31 Dec. 23 leden telde. Gehouden werden 8 algemeene en 10 bestuursvergaderingen, 2 lezingen en enkele praatavonden. In October werd begonnen met een algemeenen landbouw cursus, die door 22 leerlingen wordt gevolgd. Volgens het financieel verslag is een kleine winst gemaakt en heeft de zaaimachine f 36 opgebracht. Door de commissie van comptabiliteit werd medegedeeld, dat de boeken en bescheiden in orde waren bevonden. Het oude bestuur werd in zijn geheel herkozen, terwijl dit met één lid werd uitgebreid, waarvoor werd gekozen H. Heuren. Tot voorzitter werd benoemd H. Linders en tot leden van de commissie van comptabiliteit  A.Valckx en J. Daemen. De geestelijk adviseur spoorde de leden aan tot deelname aan de retraite van 22—25 Jan. en bracht dank aan den scheidenden technischen adviseur voor zijn werk in het belang der J. B.vereeniging, verricht. De technische adviseur brengt dan verslag uit van den gehouden wedstrijd in vee, waarna aan de prijswinnaars de prijzen werden uitgereikt.

13-04-1937 LAATSTE NIEUWS Afferden.Lagere Landbouwschool

Voor het eindexamen aan de lagere landbouwschool alhier slaagden alle 15 leerlingen t.w.: P. Boskamp, J. Fransman. J. Kamps, J. Kleintjes en Bern. Linders, Afferden; Chr. Hopmans, te Oottersum; Th. Jacobs, M. Theunissen te Siebengewald; J. Janssen, L. Jenneskens en J. Zegers Well; J. van Riswijck, A. Koppers, Bergen. J. Swemers, Wellerlooi en Jac. Willems te Heijen. De eindles werd bijgewoond door Ir. Dewez, Ir. Bemelmans, de Commissie van Toezicht en vele ouders. De oudste der leerlingen dankte het hoofd der school en Kapelaan Gerrits voor alles wat ze beiden in hun belang hadden gedaan .en bood een herinnering aan. De Heer J. Kamps dankte beide leeraren namens de ouders, terwijl het slotwoord werd gesproken door J. Frederix die wees op het groote nut der school, die in een groote behoefte voorziet, terwijl spreker hoopte, dat spoedig het nieuwe schoolgebouw gereed zal zijn.


 

22-07-1937.

Zondag 18-07 werd het nieuwe vaandel van de R. K. Jonge Boeren te Well plechtig ingezegend, waarbij alle afdeelingen uit den kring Gennep tegenwoordig waren. Te 3 uur werd een plechtig Lof opgedragen door den geest, adviseur, Pastoor Esser, geassisteerd door Rector Wevers, waarna een groepfoto werd gemaakt. Dan werd in optocht onder de vroolijke toonen van de Harmonie „De Vriendenkring" naar de feestzaal getrokken. Na het Wilhelmus hield de voorzitter een korte inleiding over het verrichte werk gedurende de 4 jaren, dat de vereeniging bestaat. Hij wees hier vooral op dat wat in dien korten tijd door onderlinge samenwerking is tot stand gekomen. De Jonge Boeren hebben in hun vereeniging een zeer geschikte gelegenheid om zich zoowel op geestelijk als stoffelijk gebied te ontwikkelen. Hij spoort ook de andere standsorganisaties aan om met de Jonge Boeren mede te werken, want slechts door eenheid en elkander helpen is iets te bereiken. „TROUW AAN KRUIS EN PLOEG" Dan verkreeg Rector Wevers het woord, die allereerst de vereeniging feliciteert met het nieuwe vaandel. Het is een genoegen, aldus spreker, dat de Jonge Boeren in zoo grooten getale opkomen bij een vaandelwijdingsfeest hier in Noord-Limburg. Als zij zoo blijven vasthouden ook op ander gebied, zullen zij de moeilijkheden best overwinnen. In zijn inleiding wees spreker er vooral op, dat, wanneer men de vraag stelt of een Jonge Boerenvereeniging bloeit, dan te veel gelet wordt op het aardsche en stoffelijke en te weinig op het geestelijke. Christus heeft immers gezegd: „Zoek eerst het Rijk Gods en het overige zal u worden toegeworpen". De Jonge Boeren gaan in de goede richting en geven gehoor en volgzaamheid aan hun leiders. Wanneer dan de besturen op 15 Augustus met hun vaandels optrekken naar Maastricht om daar op bijzondere wijze toegewijd te worden aan Maria, dat wij ons dan nog hechter aaneengesloten scharen onder het vaandel om zoodoende onder de schutse van Maria in de toekomst de moeilijkheden te weerstaan. Spr. eindigt gedachtig aan het symbool op het gewijde vaandel „Trouw 't Kruis en trouw de Ploeg".

LANDBOUW EN MENSCH. Na een korte pauze volgde het lied „Kruis en Ploeg", waarna een inleiding werd gehouden door Ir. van Schendel. Deze jonge spr. laat zijn inleiding, getiteld „Landbouw en mensch", meer gaan in de richting landbouw, en geeft een duidelijk beeld van den landbouw in de maatschappij. De Jonge Boeren mogen er wel trots op zijn ook tot deze stand te behooren, want hij biedt de mogelijkheid, toch, al is deze soms klein, een sober bestaan te verwerven. Spr. geeft een beeld van de werkzaamheden in den landbouw tegenover degenen, die in de stad op fabrieken hun brood moeten verdienen. Maar met dat alles mogen de Jonge Boeren toch niet vergeten, dat ze ook met hun medemenschen te maken hebben, en dat we allen elkander noodig hebben. Spr. eindigt met de J. B. aan te sporen om meer in vereenigingsverband te leven en hoopt, dat de J. B. zich onder hun nieuw gewijde banier nog hechter aaneen mogen sluiten. Verder werd nog het woord gevoerd door den kringvoorzitter van den L.L.T.B., den heer Göbbels te Well; den heer Roncken, techn. adviseur van den kring Gennep, en den techn. adviseur van de afd. Well, welke laatste nog eens memoreert, hoe de afdeeling voor enkele jaren terug met een klein aantal leden is begonnen, terwijl hij tevens wees op den tegenstand, die aanvankelijk werd ondervonden. Doch door eendrachtig samenwerken is de afd. goworden tot wat ze nu is en spr. hoopt, dat de leden ook in de toekomst trouw zullen blijven aan hun leiders. De zeereerw. heer Pastoor brengt een hartelijk woord van dank aan de beide spr., die goed zaad hebben gestrooid, waarvan hij hoopt, dat het ook in goede aarde is gevallen. Verder bracht hij nog een apart woord van dank aan den techn. adviseur. De voorzitter, dan het woord nemende, dankte alle aanwezigen voor het aandachtig gehoor, voor de trouwe opkomst, waardoor dit feest zoo schitterend slaagde, aan de Harmonie voor hare medewerking, zoowel bij den optocht als tijdens de feestvergadering. Dan volgde het lied „Aan U o Koning der Eeuwen", waarna sluiting met den tweevoudigen groet.


In 1939 gingen de leerlingen vanuit Afferden een dagje naar het nieuwe dierenpark in Rhenen.

v.l.n.r. Wies Roncken-Brueren, Meester Harry Roncken en hun twee kinderen - Karel Vink (Siebengewald) - Jan Verhaeg (Velden) - Piet Maas (Heukelom) - Karel van Bree (Bergen) - Harry Koks (Siebengewald) - Frans Raijmakers (Heijen) - Jan Lemmen (Well)  - Louis Koppes (Well) - Antoon van Lin (Heukelom) - Frans Kessels (Well) - Sjeng Geelen (de Hamert Wellerlooi) - Toon van Soest (Well) - Jan van de Hoogen (Bergen) - Lei Swemers (Wellerlooi)

Knielend: Piet Wilbers (Siebengewald) - Harrie Janssen (Heijen) - Harrie Verbeek (Velden) - Jan Koppes (Well) - Karel Fransman (Wellerlooi) - Jeu Urselmann (Aijen).

Met dank aan Louis Koppes uit de Grotestraat voor de foto en die op hoge leeftijd de namen nog uit zijn hoofd kende.


 

Op 29-06-1939 gingen leden en bestuur van de Wellse Jonge Boeren en Tuinders een dagje op stap.

29-06-1939. 

29-06-1939. v.l.n.r. Hannes Laarakker - Jan Broekmans - Jan Koppes - Theo van Bommel - Louis Jenneskens - Piet Heijnen - Piet Broekmans.


 

Uit de krant van 16-12-1939. Detail uit de Raadsvergadering waar de begroting van 1940 werd besproken.


25-01-1941  WELL. Jonge Boeren.

Dezer dagen hield de vereeniging Jonge Boeren haar algemeene jaarvergadering in het clublokaal. Na opening door den voorzitter richtte deze een welkomstwoord tot alle aanwezigen, die ondanks het slechte weer toch nog waren opgekomen, in het bijzonder tot den nieuwen geestelijken adviseur, den zeereerw. heer Pastoor Eggelen en het bestuur van den Boerenbond. Pastoor Eggelen hield vervolgens een inleiding over de Katholieke Actie, waarin hij op duidelijke wijze een uiteenzetting gaf van het doel en de werkwijze en waaruit duidelijk bleek, dat hierin nog een mooi apostolaatswerk voor de jonge boeren ligt opgesloten. Door den secretaris werden vervolgens de notulen voorgelezen, benevens een keurig verzorgd jaarverslag, terwijl rekening en verantwoording werd afgelegd over het afgeloopen jaar. Uit het verslag bleek, dat er een goede verstandhouding onder de leden heeft geheerscht, wat wel tot uitdrukking kwam in het aantal gehouden vergaderingen, spreekbeurten, enz. De jaarrekening sloot met een flink voordeelig saldo. Bij de gehouden bestuursverkiezing werden alle periodiek aftredende bestuursleden herkozen met uitzondering van één, die zich niet meer herkiesbaar stelde en in wiens plaats werd gekozen Chris Kessels. Voor de retraite van 18—21 Februari gaven zich een 7-tal leden op, terwijl door enkele leden gebruik werd gemaakt van de gelegenheid tot het bestellen van het boekje ,,Raadgevingen voor thans op het gebied van veevoeding", door ir. Timmermans. Door den technisch adviseur zullen enkele lezingen worden gehouden over „Stalmest, en gier. bewaring op de boerderij", waarvan de eerste plaats heeft op Vrijdag 24 Januari 's avonds om half acht in het clublokaal.

04-07-1941 Bergen.  - RAADSVERGADERING

Afwezig was weth. Terpstra. Het nieuwe lid J. Hermans uit Wellerlooi legt in handen van den voorzitter de vereisen te eeden af, en wordt daarna als raadslid opgenomen. Allereerst wil de voorzitter, naar aanleiding van het dezer dagen ontvangen bericht, herdenken, dat de matroos Rijnièrs uit Afferden is gesneuveld. Spreker stelt voor ook zijn beeltenis een plaatsje in de raadszaal te geven., terwijl het feit zelve in de notulen van den raad zal worden opgenomen. Diverse wijzigingen der begrooting moeten plaats vinden. De eerste in verband met het besluit tot het bouwen van een Lagere Landbouwschool te Afferden, waarvoor de gemeente een complex grond ter grootte van 20 Are zal afstaan. Voor verhooging van het perceel zal f 1000 worden geraamd. Het Rijk zal in de kosten subsidieeren. terwijl de gemeente f 4.000.— mag bijdragen en landbouwbelang te Roermond een bedrag van f 2000 verstrekt.

Nieuwe Venlosche courant 22-01-1943. - LANDBOUWONDERWIJS.

Eindelijk zal dan een onderwijsregeling worden ingevoerd, die zich beter aanpast aan de zeer uiteenloopende eischen der onderscheidene standen in de maatschappij. Reeds tientallen jaren geleden werd geijverd voor betere aanpassing en de tegenwoordige tijdsomstandigheden eischen de bespoediging.

Het lager onderwijs is de algemeene voorbereiding. Het stelt het meerendeel der standen in staat, in zes klassen voldoende kennis en vaardigheid op te doen, om met vrucht het volgende vakonderwijs te volgen. De lagere school zal steeds meer zijn voorbereiding en niet volledige ontwikkeling voor het leven. Het leven eischte steeds arbeid; nu. vraagt het veel en kundigen arbeid, de verstandige en voordeelige voortbrenging van nuttige, onmisbare goederen. Daartoe is in de jeugd niet enkel algemeene ontwikkeling noodig, maar ook degelijke vakkundige voorbereiding, het Juiste richten der krachten van lichaam en geest, zoodat met de geringst mogelijke inspanning de hoogst mogelijke uitkomst verkregen wordt.

Vooral Is dat noodig in den landbouw. De ontdekkingen en uitvindingen der laatste tientallen jaren hebben voor den landbouw een geheel nieuw tijdperk ingeluid en de velden toonen, bij vroeger vergeleken, de dubbele vruchtbaarheid.

Er zijn talrijke hulpmiddelen ontdekt, die in staat stellen de oogsten tot ongekende hoogte op te voeren; er zijn uitvindingen gedaan, waardoor het mogelijk Is, den arbeid van boeren en tuinders tot bijzondere uitwerking te brengen. Het spreekt vanzelf dat iederen  toekomstigen boer of tuinder en ook iederen landarbeider van alle belangrijke ontdekkingen en uitvindingen moet kennis nemen en leeren op welke wijze hij daarmee de uitkomsten van het bedrijf zoo aanzienlijk mogelijk verbeteren kan. De leerplicht omvat nu minstens acht schooljaren. Het is nu van het hoogste belang, dat de landjeugd na het doorloopen van zes klassen op de algemeen vormende lagere school kan overgaan op een lagere land- of tuinbouwschool. Volgens de algemeene regelen dezer scholen omvat daar het onderwijs de algemeen vormende vakken, der lagere school, alsmede de beginselen der natuurwetenschappen, voor zoover die met den land- of tuinbouw in verband staan, de beginselen van akkerbouw, veeteelt en zuivelbereiding of tuinbouw, daarbij rekening houdende met den aard ven het land- of tuinbouwbedrijf in de omgeving der school, en de beginselen der staatsinrichting en der landhuishoudkunde. Inderdaad een leerplan, waarvan de uitvoering een zegen moet zijn voor het platteland. En niet voor het platteland alleen. leder ondervindt nu, hoe noodzakelijk het is voor zijn bestaan, dat Gods aardbodem rijke vrucht levert. Hoe dat plan uitgevoerd zal worden Is mede afhankelijk van huiselijke omstandigheden. De bedrijven behooren in overgroote meerderheid tot de kleine of de gemiddelde. Wanneer het onderwijs over vier leerjaren wordt verdeeld, is dat meermalen een ernstig bezwaar voor kinderrijke gezinnen. Het is daar niet mogelijk in den leertijd meerdere kinderen geregeld en degelijk te werk te stellen. De beperking tot hoogstens drie jaren lijkt een zeer goede maatregel en zal wellicht het bezoek der school algemeen bevorderen. Temeer ook nog, omdat in vele landarbeidersgezinnen het verlangen opkomt, aan dat onderwijs deel te nemen. ledere goede landarbeider wenscht in de toekomst bij zijn arbeid In loondienst ook de leider te worden van eigen bedrijf. Zoowel voor loondienst als voor eigen bedrijf zal het genoten onderwijs een schat zijn voor het gansche latere leven. In bestaande scholen omvat het onderwijs in de vier leerjaren negenhonderd uren (400 in het 1e, 200 in het 2e, 150 in het 3e en 150 in het 4e leerjaar). Het zal over minder jaren kunnen verdeeld worden en wellicht dan nog beter aan zijn doel beantwoorden. Ambacht en handel hebben hunne opleidingsscholen. Stellig Is het eveneens een bijzonder belang, dat land- en tuinbouw en huishoudonderwijs de landjeugd zoo volledig mogelijk omvatten.  P.J.R.


Geslaagden van de melkcursus voor jonge boeren en boerinnen uit Well, Bergen en Aijen, kort na de oorlog.

v.l.n.r. August Remy (Bergen) - Frans Daemen - Fried Kessels - Jan Lemmen - Sjaak Nijsen - Gert Valckx (Hannes) - Sjaak Lemmen - Frans Kessels - Hay Daemen

Knielend en zittend: Jo Nijsen - Hay en zijn zus Drika Linders (Aijen) - Annie Valckx (Drikkes) - Mientje Valckx (Hannes) - Wilmy Daemen - Drika Janssen - Tontje Urselmann (Aijen).

Het melken met de hand vergde een bepaalde techniek en ook de hygiëne rond het melken moest aangeleerd worden. Dat gebeurde meestal in de melkcursussen die her en der bij bepaalde boeren gegeven werden. Men leerde daar onder meer dat de spenen voor het melken goed gewassen moesten worden en dat de melk gezeefd moest worden, voordat ze in de melkbussen gegoten werd. Op historische foto’s zijn vaak de cursisten afgebeeld, netjes op een rij met een schone doek over de schouder. Want hygiëne, daar ging het vooral om. De cursisten leerden goed met de hand te melken. Met de volle hand krachtig knijpen in de speen, zodat een volle straal flink wat schuim in de emmer gaf. Dat was een teken dat er vakkundig gemolken was. Eerst de beide voorste en dan de achterste spenen, vervolgens weer voor en achter en tenslotte nog namelken door wat hoger in de uier te grijpen. Zo kon je de laatste melk er nog uitpersen. De laatste druppel was de ‘boterdrop’, want de laatste melk was het vetste. Schone handen, schone, kortgeknipte nagels en schoon materiaal waren een vereiste. De melksters moesten een hoofddoek dragen. De uier moest zowel voor als na het melken goed schoon worden gemaakt.


Vanaf de bevrijding in 1945 werd les gegeven op het kasteel in Well. De familie Roncken kreeg ook in het kasteel onderdak.

In de zomer van 1946 kreeg hoofdmeester Harry Roncken, na 14 jaar in onze gemeente te hebben gewerkt, een baan in Roermond en volgde Wellenaar Wim Koppers hem op als hoofd der Lagere Landbouwschool.


 

Het bestuur van de Jonge Boeren en Tuinders in 1946. Zittend v.l.n.r. Claas Beevendorp (Knikkerdorp) - Joep Vink. (Wolfsven) en Piet Broekmans (Knikkerdorp).

Staand:Gerrit Kessels (de Kamp) - Frans Daemen (de Kamp) - Wim Rothoff. (Knikkerdorp).


Zeer geliefd na de oorlog waren de schoolreisjes naar het oude Schiphol. Zo ook gingen de leerlingen en van de Landbouwschool met een bus van de Zuid Ooster er een dag uit onder begeleiding van Meester Wim Koppers. Er was nog plaats in de bus dus zoon Theo Koppers, neef Sjef Vink en enkele dames die in de stad Amsterdam werden afgezet konden ook mee. Na Schiphol werd Urk bezichtigd en op de terugreis werden de dames weer opgepikt en zo keerde iedereen na een mooie dag terug naar Well.

Na 11 jaar kon er weer een tentoonstelling worden georganiseerd.


 

v.l.n.r. Meester Wim Koppers - Theo Koppers - Toon Vink (Huub) - Chauffeur van de Zuid Ooster - Gert Valckx ( van de Fak) - Wim Theunissen - Jan Leenen - Toon Leenen - Martien Smits - Frans Koppes - Jac Lemmen - Jan Kessels - Jacques Haumann (Gert)

Op de trap van boven naar beneden: Harrie Daemen - Man Zegers - Piet Valckx (Drikkes) - Fried Kessels - Jo Nijsen - Gert Valckx (Hannes) - Sjef Vink - Braam (Wellerlooi)


 

Uit de krant van  24-12-1947


 

Uit de krant van 23-06-1951


Einde aan getouwtrek om plek nieuwe Lagere Landbouwschool.

Uit de krant van 20-09-1952


 

Uit de krant van 22-12-1956


Niet alleen op het Kasteel werd les gegeven. In de schooljaren 1956 -'57 en 1957-'58 gingen de jongens naar het pand Grotestraat 36 waar ze les kregen. Hier werd vaak niet goed opgelet want er was buiten veel te zien met het mooie uitzicht op de Maas. In deze jaren werd het examen afgenomen in zaal Klabbers, waar ook de diploma uitreiking plaatsvond. 

Schoolreis met 2 klassen begin jaren '50 naar de LIMCO fabriek in Weert, waar de jongens uiteraard op lekkere knak- en bockworsten getracteerd werden. De 10 jongens met een * komen uit Well. 

Staand v.l.n.r.: Hay Laarakker* - Martien Fleuren* - Sraar Volleberg (Wanssum) - Huub Lenssen* - Jan Rijs* - Hay Fitten (Velden) - Sef Gooren (Wanssum) - Theo Rutten (Geijsteren) - Piet Rutten (Wanssum) - Jan Koppes* - Piet Janssen (Wanssum) - Chris Rutten (Bergen) - Piet Laarakker* - Pierre Haumann* - Wim Weijs* - Sjaak Schraets (Velden) - Hay Haenen (Velden) - Piet Linders* - Sjef Klaassen (Bergen) - Frans Rijs* - Leo Lommen (Velden) en Gerrit Peeters (Velden)

Vooraan: René Wijnhoven (Wanssum) - Joost van de Ven (Wanssum) - Wim Nijskens (Arcen) - Antoon Simons (Maashees) - Pierre Wijnen (Bergen) - Jan Kessels (Bergen) - Henk Geelen (Velden) en André Schraets (Arcen).


 

Geregeld op retraite gaan hoorde er ook bij en werd aangespoord door de geestelijk adviseur van de vereniging. Deze retraites richtten zich op verdieping van geloofsinzichten en -beleving.​ Hier bij Huize Manresa in Venlo staat een groep Jonge Boeren en Tuinders uit de omliggende dorpen, waarschijnlijk van afdeling Gennep. Onder hen Jan Rijs uit 't Elsteren.


 

ca. 1955. Praktijkles op de hoek 't Zand - Lammerskamp bij Toon Lenssen met o.a Jan Rijs en Martien Fleuren. Rechts Toon Lenssen. Op de achtergrond ligt de boerderij van de fam. Jacob Lenssen-Stevens aan de Lammerskamp.


 

Ook deze klas kreeg eens per week praktijkles, hier zijn ze in Maashees.

v.l.n.r.  Meester J. Ernst - Theo Rutten (Geijsteren) - Hay Laarakker - Frans Rijs - Piet Linders - Wim Weijs (alle vier uit Well) - Hay Hanen (Velden) knielend Piet Janssen (Wanssum), uiterst rechts Joost van de Venn (Wanssum).


 

Dit is de Lagere Landbouwschool aan de Kasteellaan 21 in Well. In het schooljaar 1958-'59 werden hier de eerste lessen gegeven.

Tot 1958 werd nog geen eindexamen gehouden. De leerlingen werden tijdens de “Eindles” door de hoofdmeester vragen gesteld over de in de loop der jaren behandelde leerstof. In aanwezigheid van de commissie van comptabiliteit moesten de leerlingen om de beurt één of meerdere vragen beantwoorden in de diverse vakken. Er werd ook tuinbouwonderwijs gegeven in deze school. Leerkrachten in de jaren '50 waren behalve meester Koppers:  Meester Vic Timmermans uit Wellerlooi gaf lezingen en avondles, hij schreef het lesboek "Anderen en ik" voor de leerlingen. Ook kreeg men Nederlandse les van meester Frans Vullings. Timmeren gaf Wiel Reiniers uit Well in de werkplaats van Toon Coppers. Pluimveeteeltleraar was de heer A. v. Stratum uit Horst en leraar werktuigkunde was de heer J. Ernst. Hij gaf ook les in handvaardigheid. De Wellse Kapelaan Verstegen gaf godsdienstles en gooide met de borstel van het bord als je even niet oplette. Meer namen van leraren zijn niet bekend. 


Kunstwerk

In december 1961 wordt er een gebrandschilderd raam in de Landbouwschool geplaatst. Het is vervaardigd door het Venlose atelier Max Icks en ontworpen door de in Amsterdam wonende Venlonaar Guus Hendrix. Het raam is in zijn geheel 12.80 meter lang, het beslaat een hele muur en is ruim 3 meter hoog. Op die manier is een glaswand ontstaan die een feestelijk effect geeft. Overwegende kleuren zijn blauw en groen met hier en daar wat geel en paars. Een grote zon rechts van het raam zendt zijn stralen uit over de wereld. Onder de zon staat een mens, terwijl de rest van het raam beslagen wordt door twee grote planten, een koe (niet realistisch) en enkele wolken waaruit de regen in stralen valt. 

Uit de krant van 14-12-1961.


 


Weet jij meer of heb je foto's? Laat het weten!