Overstromingen door de Maas in Well.

Regenrivier de Maas.

Het is vaker voorgekomen dat na een strenge winter met ijs en sneeuw, de dooi intrad met veel regen. Of, ook als het niet vroor, na een landurige regenperiode. Dan overstroomde de Maas en hadden de Wellenaren overlast van het Maaswater. Maar iedereen die de Maas kent, weet dat er bijna geen winter voorbij gaat, zonder dat de rivier buiten haar oevers treedt. Erg vinden we dat in Well niet, tenminste bij een matige overstroming. Integendeel. Het is goed voor de weilanden en de rivier spoelt eens goed door. Dat er water in de kelder komt als de Maas weer gaat zakken zijn de Wellenaren in de oude kom van ons dorp gewend. 

De Maas was zeer hoog in: 1739, 1799, 1850, 1860, 1879, eind december 1880, 1890, 1911, 1920, 1926, 1937, 1980, 1984, december 1993, januari 1995, juli 2021.

Het record in Well dateert van 3 januari 1926: 16,18 meter. Het Maaswater stroomde toen bij de hooggelegen winkel van de Coöperatie in de Grotestraat aan de achterkant het pand binnen en via de winkeldeur weer naar buiten. Veel bewoners moesten  veertien dagen lang met hun gezin boven, of op zolder bivakeren en het vee werd in de St. Vituskerk aan de Maas ondergebracht.

In de zomer van 1980 stond de Maas zelfs in juli hoog. Bijna vier jaren later in de winter van februari 1984 was het weer goed raak. 

Op 1 februari 1995 was het toppunt 15,42 meter en op 25 december 1993 werd de piek van 15,33 meter bereikt.

Bericht van 31-12-1880.

Naar aanleiding van de treurige berichten omtrent den watersnood in Limburg en Noord Brabant heeft de Algemeene Vereenigde Commissie ter leniging van rampen door watersnood in Nederland, die eerst onlangs ontbonden was, zich opnieuw onder voorzitterschap van den burgemeester van Amsterdam geconstitueerd. Zij verzoekt mede de te deelen, dat tot haar genoegen het kapitaal onder haar beheer voldoende is, om voorloopig in de bestaande behoefte aan onderstand te voorzien, en dat mitsdien op dit oogenblik een beroep op de openbare liefdadigheid tot leniging van den nood haar onnoodig toeschijnt. Ten behoeve der watersnoodlijdenden iu Limburg zijn f. 2000 afgezonden. 

Nieuwe Venlosche courant 03-03-1906

Hoog water 1910.

Nieuwe Venlosche courant 12-02-1910.

De woning van burgemeester Gérard Peters en zijn gezin, op de hoek Kasteellaan - Hoenderstraat, staat onder water in 1910.

Het meisje dat in de camera kijkt is de 10 jarige Anna Hendrix, dochter van Schoester Piet uit de Grotestraat. Links bakker Herman Kessels, een zoon van de veermannen familie, de 2e man is huisschilder Jacob Drissen, die woonde op het huidige adres Grotestraat 62. Rechts staat Antoon Vos de scheepsbevrachter, vader van Jana Derks-Vos. In de verte staat bakenmeester Arnold Robijns in het bootje en zittend is Johanna Koppers. Op de trap voor hotel 'Het Roode Hert' staat Lies Tax-Koppers met haar 5 jarig dochtertje Jo.

De foto werd in de Grotestraat gemaakt door de Wellse fotograaaf Jozef Drissen tijdens de overstroming van de Maas in maart 1910.

De Grotestraat in maart 1910. De foto is gemaakt ter hoogte van het huidig adres Grotestraat 34.

Overstroming 1914

Nieuwe Venlosche courant 13-01-1914 

Nieuwe Venlosche courant 19-03-1914.

Al van oudsher overstroomt de Maas zoals hier in 1916.

Gérard Peters was geboren in Well en oud burgemeester van de gemeente Bergen. Bij de overstroming in januari 1920 schreef hij dit gedicht:

Aan mijn Well

Mijn dorpje aan de woeste Maas, 
Gedompeld in den vloed,
Waar “Plânkeweg” en “Sinterklaas”
Verdwenen al te spoed.
Waar ik nu geene bloemen pluk,
Doch golven klotsen rond.
Mijn stille dorpje van geluk,
Dat ik nu bij U stond.

Ik zie Uw torenspits van ver
Met water om en om.
En bootjes varen her en der
Begroet met wellekom
Zoo menig huisje mist nu brood
Veel and’re  ook het licht.
Mijn stille dorpje ligt als dood;
O droevig aangezicht.

O vreugde van mijn ouderwoon
En van mijn kindertijd,
In tachtig was het even schoon
En kinder-heerlijkheid.
Gelukkig is het kind toch steeds
In onbezorgde vreugd.
Bij watervloeden wel het meest
In zalige blijde jeugd. 

Mijn stille dorpje zwaar bezocht
Ik zie Uw beeld van ver.
Dat ik nog eens dit schouwen mocht,
Als veertig jaren her.
Nu zend ik uit het polderland
Mijn wens en kindergroet:
Dat spoedig weer het droge land
Herrijz’ uit deze vloed.

’s Gravenhage 1920, 2de zondag na Driekoningen, Gérard Peters.

November 1924.

Vanaf de kerktoren in de Grotestraat heeft Piet Kessels het hoog water gefotografeerd op 05-11-1924.

05-11-1924. De 'Mariaweide' op de hoek Hoenderstraat - Kasteellaan.

Op deze plek werd later de basisschool gebouwd. Nu Hoenderstraat 7.

Zicht op de woning hoek Hoenderstraat - Kasteellaan. Gezien vanaf de Grotestraat.

Waterramp 1926.

Het jaar 1880 werd aan de kinderen ingeprent als een jaar van verschrikking. Er werd veel door de ouders over de ellende van de overstroming verteld. Latere generaties maakten de overstroming van 1920 mee. Sinds het rampjaar 1880 was het water niet meer zo hoog als toen. Veel nood werd gelenigd aan de behoeftige mensen. In Limburg werd 60.000 gulden uitgekeerd maar de schade was zeker 15 maal groter. Door hard te werken en zuinig te leven ging het met de inwoners 5 jaar later weer beter. Maar na èèn storm en waternacht ging alles weer verloren. De watersnood van 1926 werd bereikt in angsten en zorgen. Het was een catastrofale overstroming veroorzaakt door de Maas, met piekniveaus rond Nieuwjaar, die grote gebieden compleet blank zette, leidend tot massale evacuatie, enorme schade aan huizen en bedrijven en een ongekende crisis door onverzekerde verliezen, met de ramp als een van de grootste in de Maasvallei van de 20e eeuw. Het water stond in 1926 bijna een meter hoger dan in 1993.

Persbericht 11-01-1926: Komende vanaf de Hamert staat de grote weg naar Nijmegen vóór Wellerlooi wel bijna 1 meter onder water. De aangelegde Noorddijk spoelde weg. Nog verder, vóór Well nabij familie Baltissen, zijn twee grote gaten van 40 meter breed en 4 meter diep in de Rijksweg geslagen, die zeer moeilijk zijn te herstellen. De rails van de tram hangen er los over heen. Geen wonder dus, dat de tram Venlo-Nijmegen niet verder dan Arcen loopt. Vóór Arcen loopt hij zelfs geruime tijd een halve meter diep door het water.  

Dokter van Bracht uit de Grotestraat moest zijn patiënten per motorboot bezoeken. Er waren veel huizen onder water gelopen met alle gevolgen van dien. De schade aan de huizen en aan de inboedel was enorm groot. Ook de landerijen liepen onder en de gewassen waren niet meer te gebruiken. De mensen zaten in de kou, kachels konden niet gestookt worden. Vanuit b.v. het Venrayse Watersnood Comité kwamen 5000 kg. aardappels naar Well. Ook werden winterwortels, wollen dekens, boven- en onderkleding uitgedeeld in de ondergelopen Maasdorpen. Op veel plaatsen verdronk het vee. In Well werd dat in de hoog gelegen St. Vituskerk gebracht. Ook de paarden van de Marechaussee kazerne stonden daar veilig. Mina Geraedts-Musers schreef vanuit haar ondergelopen woning met winkel aan haar familie in Zuid-Limburg: Woensdag 6 Januari: Ben vandaag ook in de kerk geweest, je schreit als je ziet hoe Gods huis gebruikt wordt. Ik kon er niet tegen. Tot aan je kuiten trap je in het mest. Een stank niet vol te houden. ‘t Is bar zooals het eruit ziet. Ik had het gauw gezien en ging maar gauw per bootje naar huis. Dan wonen wij nog beter als O.L. Heer. Als de Maas blijft vallen denken ze dat Vrijdag de kerk leeg komt. Zondag zal er nog wel geen H. Mis zijn. Muren en banken en alles moet afgewasschen worden en wat hadden we een mooie kerk. Nu gaan we maar weer de klok rond slapen. Morgen krijgen we klompen en zal er hoop ik gewerkt kunnen worden. Zoo gauw als ik hoor dat de post werkt, stuur ik deze brief. Dan weten jullie dat we allen nog leven.

Nieuwjaarsdag 1926 heeft men in Well nooit vergeten.  

1926 in de buurt van het kasteel.

Het personeel van kasteelheer dr. Richard Wolters roeit door de Kasteellaan in 1926.

1926 in de Grotestraat. Links de woning van slagerij-annex cafè Thei Koppers-Peters. Rechts de woning van bakker Karel Janssen. Het water stroomt de Pastoorstraat in waar de winkel en het magazijn van de Coöperatie onderloopt. Men was nog aangewezen op kaarsen en petroleumlampen. De paal rechts is een telefoonpaal. In 1929 kreeg Well elektriciteit.

De familie Koppes van hoeve de Bond in het Elsteren wordt door vader Giel in veiligheid gebracht in 1926.

Nieuwe Venlosche courant 22-01-1926

Vanuit zijn woning op de hoek Kasteellaan - Hoenderstraat maakte bewoner Piet Kessels deze foto in 1926, met uitzicht op de pastorie.

Nieuwe Venlosche courant 23-01-1926

Nieuwe Venlosche courant 26-01-1926

Album overstroming in Wellerlooi

Nieuwe Venlosche courant 30-01-1926.

Krantenfoto uit  november 1930, gemaakt in de Grotestraat.

Krantenfoto uit 1930, gemaakt op de hoek Kasteellaan / Hoenderstraat, met o.a. Handrie Derks - Camps en wethouder Herman Koppers.

Nogmaals het pand dat vanaf 1936 het Veerhuis werd genoemd. En rechts de woning van de fam.Toon Derks - Vos in de Grotestraat. De foto is in de jaren '30 gemaakt. Dit is te zien aan de elektriciteitspaal, die in 1929 geplaatst is.

Hoog water 1931 op de Hoenderstraat. Piet Kessels zet zijn vrouw, zoon Herman en dochter An op de foto.

Foto's uit de rubriek 'Mooi Limburg' van de Limburgsche Illustratie 06-03-1937. Maaswater in de Grotestraat.

Kapelaan fietst door het water, een schip wordt gelost, het veer is uit de vaart en de Wellenaren worden met een roeibootje overgezet.

Dagblad voor Noord-Limburg 31-12-1958. Vooraan de kleine steiger en de Wanssumse Kooy op de achtergrond.

Een sfeerfoto uit 1958, gezien vanaf de Kasteellaan, met de St. Vituskerk in de Hoenderstraat.

Het Rotterdamse Parool 26-02-1970

Uit de krant van 02-03-1970.

Februari 1995.  De Grotestraat, gezien vanaf café het Veerhuis van Nellie Drissen.

Het pand links (met rolluiken) was sinds 11 augustus 1994 bewoond door de fam. Vic Timmermans-Koenen. Het water kwam een meter hoog binnen te staan op nr. 42.

Het rechtse gedeelte van de dubbele blok, nr. 40,  was op dat moment onbewoond. Het werd verbouwd door de toekomstige bewoners Huub Coolen en Riny Kessels. De piek was op 2 februari. 

Op de Kamp in de stal van boerderij Lemmen.