Zoek

Woonoord "Oude Molen" - Kamp Well - Ambonezenkamp

De 4000 Molukse KNIL'ers, die met hun gezinnen ( ca. 12.500 personen ) in 1951 naar Nederland werden verscheept, vormden het elitekorps van het KNIL, het Koninklijk Nederlandsch- Indisch Leger. Bij hun komst naar Nederland, o.a. in de Wet Ambonezenzorg, werden afspraken gemaakt over een spoedige terugkeer en de zorg voor levensonderhoud. Maar van een terugkeer naar de vrije Molukken, die aanvankelijk zelfbeschikking zouden krijgen, kwam uiteindelijk niets terecht.  
De Molukkers, Ambonezen zoals we hen later in Well noemden, alhoewel ze niet allemaal van Ambon afkomstig waren, werden na hun aankomst in ons land verdeeld over een aantal grotere centra. Vanuit de tropen naar het koude en natte Nederland viel voor deze mensen niet mee. Men sprak de taal wel, maar het klimaat  en ook de mensen, het leven en het eten waren anders.

Van de groep die als eerste opvang in het klooster Lilbosch in Pey-Echt geplaatst was, kwamen in 1952 achtentwintig gezinnen  naar Well.
Daar lag achter de vroegere molen, aan het begin van de Wezerweg, een leeg barakkenkamp, dat ooit als werkkamp gefungeerd had en later nog als vakantieverblijf van Stichting " Het Vierde Prinsenkind", die na de oorlog vakantiekampen organiseerde voor jeugdige  oorlogsslachtoffers. In dit barakkenkamp werden, na een opknapbeurt, waarbij de kantine-zaal verbouwd werd tot school, de gezinnen gehuisvest.
Men wilde het kamp later nog vergroten voor in totaal 100 gezinnen, maar dit is uiteindelijk niet gebeurd.
Ook o.a.  in Tienray, Gennep, Venray en Blerick werden dergelijke woonoorden voor Molukkers ingericht.


 

Uit de krant van 11-02-1952.

Het leven in Woonoord "Oude Molen”.

In 1952 werden de eerste Molukse gezinnen dus ondergebracht in de groene barakken achter  de verwoeste Wellse molen. Al had men een eigen kerk en school, toch groeide er ook een hechte band met de Wellenaren. Men deed in Well boodschappen, werkte bij tuinders in de omgeving, ging wekelijks naar bioscoop ”Walaria”, bezocht elkaars feesten en ging vriendschappelijk met elkaar om. Vooral de iets oudere jeugd kreeg een goed contact  door samen te musiceren en heel wat Wellenaren genoten in die jaren  hun eerste gitaarlessen. Daarnaast werd de volleybalsport beoefend, hetgeen in 1961 resulteerde in de oprichting van Volleyclub V.C. Tornado, waar zowel de dames als de heren heel wat overwinningen behaalden, dank zij de goede training door de Molukse jongeren. 
Well en de bewoners van het woonoord deelden lief en leed als één grote familie. Vanaf ca.1961 vertrokken de meeste bewoners naar diverse woonwijken in Nederland. De familie Suspuseta b.v. was de enige uit kamp Well die in Doesburg kwam te wonen. Merendeels zijn naar Opheusden en Cuijk gegaan, sommigen naar het westen van Nederland. Niemand van hen bleef in Well wonen, maar desondanks bleef er, ook na het vertrek van de laatste familie in 1969, een sterke band bestaan door de van tijd tot tijd georganiseerde reünies en de wederzijdse uitnodigingen voor bruiloften en verjaardagen.


 

Het Ambonezenkamp, zoals het in de volksmond werd genoemd.


 

Maquette van het kamp "Oude Molen", in 1995 ontworpen door Bram Tuny.

Barak A  Beheerdersbarak: Dhr Spits, daarna Dhr. Velemans 

Barak B  Gedeelte Dokterspost: Families J. Wenno en M. Gaspersz

Barak C: Families  M. Rutumalessy - J.A.P. Noya - P. Papilaja en J. Nahumury

Barak D: Families O. Sitaniapessy, daarna Lelemahulu - J. Tanasale - F.C.H. Ferdinandus - J. Ferdinandus - A. Tuapattinama - J. Timisela - E. Timisela en F. Tahalele.

Barak E: Families J. Abraham daarna D. Ralahalu - E. Ginsel - H. Isaac - Imsula - A. Wattimena - J. Noya, daarna J.Tuny - M.Tanasale Gaspersz - R.Talaut -  D. Unawekla -  A. Djerlauw - J. Renjaan -  E. Latuheru en Dhr. Z. Unawekla.

Barak F: Badhuis  Barak G: Gaarkeuken

Barak H:  Dhr. J. Layan (dominee), daarna familie  P. Ralahalu (dominee) - Families B. Pessy - J. Latuhihin - B. Sinai - G. Noya - Z. Supusepa - W. Pesulima - Tehubijuluw (ziekenverzorger) 

Barak I: Clubhuis-school / Kerk  Barak J:  Elektriciteitshuisje


 

Coba - Juul - Jopie en Ietje Tanasale bij de kerststal van Dr. Gerard en Claar Smals onder aan de Molenberg. 


 

Uit het verzamelalbum Oude Molen.

 


 

1954. Wellenaar Mich Simons op bezoek bij de familie Willem (Wim) en Hanna Pesulima - Sitania. Later verhuisde het gezin naar Cuijk.


 

o.a. Wim en echtgenote Hanna Pesulima, de dames Gensil - Pessy en Unawekla.


 

Kersttoespraak door oom Joop Wenno.


 

De Heldro ijsjes van de ijscoman Jeu van Opbergen vallen ook bij de Wellse Molukkers in de smaak!


 

Familie Gaspersz


 

V.C. Tornado kampioen in 1964.
Bovenste rij v.l.n.r. Rietje Klabbers - Zus Hagens - Pieter Papilaja - Rena Smits - Annemie Klabbers - Riek Jacobs - Sophie Lenssen - Gerda Klabbers - Thijs Tanasale - Mia Coppers - Hannie Noya en Peter Noya. Gehurkt:  Fien Coppers - Minni Krebbers - Arnold Ferdinandus - Joop Wenno. Zittend:  Marian Kwanten - Mesach Gaspersz - Gerda Smits - Martinus Sitaniapessy - Jo Janssen - Bram Tuny - Zach Talapessy. Liggend: Baso Latuhihin en Piet Pesulima.


 

Na en Wim Pesulima en de kinderen Simon en Minggus Pessy.  Rechts: Andreas Ralahalu


 

The Sunny Boys in zaal Klabbers.

Leden van de band:

Frans Ferdinandus (gitaar) - Nino Latuny (gitaar) - Arnold Ferdinandus (basgitaar) - Martinus Sitaniapessy (drums) en Pieter Pesulima (zang)


Album reünie 18-06-2011. Foto's MaTiKo

18-06-2011. Gezellige reünie in zaal Onder de Linden te Well en op de Filia Mosae met een rondvaart over de Maas.


Op verschillende plaatsen in Nederland herdachten Molukkers in 2011 de aankomst in Nederland van de eerste generatie in 1951. 

In 2013, ruim zestig jaar na de komst van de eerste Molukkers naar Well, werd dit feit door de bewoners van "Oude Molen" en hun nageslacht in de Buun herdacht. 

De Molukse vierkleur hing op 25-05-2013 in Well.


 

Hier in Well werd bij de ingang van het voormalige Woonoord "Oude Molen", het begin van één van de vele wandelroutes van Limburgs Landschap, een paneel geplaatst om de eigen Molukse geschiedenis en de herinneringen aan de goede contacten met de bewoners van Well levendig te houden voor de volgende generaties. 


 

Jong en oud stond op de plek waar menigeen van de aanwezigen is geboren.


 

 


 

1951 Aankomst per boot in Nederland

1951 - 2016

21 maart 1951 kwam het eerste schip met Molukse passagiers aan. Na 65 jaar, op 2 april 2016 organiseerde Stichting Moluks Historisch Museum een bijeenkomst waarin de vitaliteit en veerkracht van de Molukse gemeenschap centraal stonden. De herdenking had als thema ‘Succesvolle participatie op eigen kracht’. De eerste generatie kwam tegen wil en dank naar Nederland. Samen herdacht men die aankomst en vierde men dat, dankzij de inspanningen van de eerste en tweede generatie, Molukkers van nu succesvol participeren in de samenleving, zelfbewust hun identiteit uitdragen en hun talenten met de samenleving delen.

Meer informatie:

* website van Moluks Historisch Museum

* Facebook  Kamp Well Oude Molen