Zoek

De naam Walaren - Welle - Well

In hun boek "De  Limburgsche Gemeentewapens " uit 1899 proberen Eversen en Meulleners de naam Walaren te verklaren. 

Zij zijn van mening dat met Walaren in de vroege Middeleeuwen (de periode die loopt van de 5e eeuw tot het einde van de 10e eeuw) Well bedoeld werd.

 

De naam Walaren is te vinden in een schenkingsoorkonde van Albericus, de pago Mosao, uit het einde van de achtste eeuw. Albericus schenkt goederen aan de St. Bonifatiusabdij te Fulda.

juxta flumen Mose in villa nomine Blericqa ......... et in alia villa Walare

Of hier echter Well bedoeld wordt is niet zeker. Daarvoor is ook de afstand Blerick-Well wel erg groot. Bij ontleding van het Latijnse walare naar wil-e-re zou je kunnen denken aan de twee Wielders (Lottum, Blerick) en een Wieler (Swalmen). Ook het Romaanse "villari" (boerderij) is een optie.

Met de oude naam Walli werd Well in de Bommelerwaard bedoeld, vroeger gemeente Ammerzoden.

(Bron: Kroniek der Heerlykheid Well van Geschiedschrijver en oud burgemeester van Bergen Gerard Peters)


 

Well, zoals Jan de Beier het in 1783, vanaf de Wanssumse kant van de Maas, zag en tekende.

In de Middeleeuwen (ca. 500 -1500) kreeg dit dorp aan de Maas de naam Welle, wat aanlegplaats - oever - kade langs een rivier betekent.

De Latijnse naam voor zulk een aanlegplaats of oever heet litus.

Bij Well lag aan weerskanten van de Maas een los- en laadkade: een aanlegplaats. Het begrip "dubbele aanlegplaats" kan men in het Latijn het best weergeven met bi-litus. En dat kon wel eens de in de Romeinse tijd de naam van het tegenwoordige Well zijn geweest. Hoe het dorp in die tijd heette is niet duidelijk. In ieder geval is het dorp ouder dan de naam. 

Zonder de Maas is Well ondenkbaar. Het ontstaan heeft  te maken met het feit, dat men hier gemakkelijk de Maas kon oversteken. Dit komt omdat de rivier bij Well een bocht maakt. Hier bij de Wellse bocht, stroomt de Maas niet van zuid naar noord, maar van oost naar west. De stroming van de rivier, in combinatie met de meestal uit het westen waaiende wind (wij spreken hier van "Wanssumse wiend") maakte de kans op afdrijven bij een oversteek gering. Daarom kwam hier een overzet- en aanlegplaats: WELL.