Zoek

Kerststallen in de Wellse openlucht.

 


 

In ons dorp wordt al decennialang elk jaar een grote kerststal opbouwd die veel bekijks trekt. Intussen is het een traditie geworden, die begon aan de voet van de Molenberg.

Onder aan de Molenberg, naast de Rijksweg bij de bushalte, werd ieder jaar met zorg door de familie Gerard Smals deze kerststal ingericht.

De stal bood niet alleen onderdak aan de Heilige Familie. In de jaren '50 en '60 is ook menig Duitse jonge man uit de grensstreek en Engelse militair van Laarbruch, die in Well het café bezocht, in de stal blijven overnachten. Lekker warm in het stro. De grens was immers al om 22.00 uur gesloten en dat was natuurlijk te vroeg om de gezelligheid al af te breken.

Dokter Smals woonde met zijn gezin op de Molenberg. Ook de dokterspraktijk was daar destijds in het grote landhuis gevestigd.

Vrijwel elk huisgezin toog er met z'n allen naar toe om alles te bewonderen.  In een oude ketel werd om een vrijwillige bijdrage gevraagd voor een goed doel. Jarenlang werd laat op de avond de ketel door Sjef Vink leeggemaakt,  het meeste wat er in zat waren losse centen.

Voor kleine kinderen was dit allemaal indrukwekkend, want de beelden waren net zo groot als de kleuters zelf.

Vaak was het Kerstmis onder koude weersomstandigheden in de dikke sneeuw. Zoals hier, in de jaren '50. Deze  kinderen woonden achter de Molenberg in het Ambonezenkamp " De Oude Molen". 

Sfeer met kerstverlichting in 1957

1957. Wiel Reiniers maakte elk jaar weer enkele witte Oosterse huisjes op de achtergrond, zodat er een heel dorpje ontstond.

 Op 13-09-1960 stierf dokter Gerard Smals plotseling aan een hersenbloeding, hij werd 45 jaar. Claar Smals liet de stal nog enkele jaren inrichten.  

Kerstmis 1964. Truus op het Veldt met haar kinderen Pieter - Helma - Yvonne -  Ruud en Gerrie. 

De woning op de Molenberg werd door Claar Smals verkocht. De stal bleef daarna nog enige tijd staan, maar werd niet meer met de beeldengroep ingericht en is later afgebroken. Zo kwam er aan de Molenberg een eind aan deze jarenlange kersttraditie, die velen nog uit hun jeugd in herinnering hebben.

De beelden werden overgedragen aan de parochiekerk. Daar werd naast de kerk in de Hoederstraat ieder jaar het kersttafereel opgebouwd, met een door Jan Schraven en familie zelf gemaakte stal. Eerst een kleine, die afbrandde. De beelden werden schoongemaakt en opnieuw opgeverfd. De ezel had het loodje gelegd en de fam. Schraven maakte zelf een nieuwe. Ieder jaar werd de stal mooier en uitgebreider gemaakt door de vrijwilligers. Later kwam er zelfs een grote, naar het voorbeeld van de stal aan de Molenberg, compleet met put. Veel vrijwillige uren werden in deze kersttraditie gestoken om met name de kinderen een plezier te doen. 

Fatale brand.

Totdat deze grote stal in de Oudejaarsnacht 1988-'89 door onbekende vandalen werd aangestoken en compleet met de groep van dr. Smals afbrandde. De beelden werden door de 2e brand onherstelbaar beschadigd, alleen moeder Maria overleefde deze brute aanslag. Waar zij is gebleven is tot op de dag van vandaag een raadsel. Wellicht staat het beeld nog ergens op zolder of in een andere schuilplaats.

'T jaor 1989 is ien Well slècht begônne. 'T vuurwerk was amper stil. Toen kloonk 't dur d'n urste nacht van 't Neeje Jaor: 

Brand kerststalleke brand
Iederieën voond 't schand
Maria en Jozef en 't kiend
'T vuur laaide ôp dur de wiend
D'n ôs en d'n ezel roetzwart
Dat deuj oons pien ien oons hart....

(melodie Leise rieselt der Schnee)

Aldus Mc. Doedel en Mc. Zak op de Zitting in november 1989.

 

Uit het familiealbum van Elly Hendriks-Schraven


 

 De familie Hay en Elly Hendriks-Schraven op de Kasteellaan nam de traditie later over en zorgde zelf voor een nieuwe beeldengroep.  Hendriks bouwt daar in de voortuin een kerststal die ook weer veel bezoek krijgt. Zo wordt in Well de traditie van een kerststal in de buitenlucht tot op de dag van vandaag toch nog voortgezet.

 


 

December 2020. Maria en Jozef verwachten het kerstkindje. Het is advent in de St. Vituskapel en de kribbe is nog leeg.